1933 tarihli Dâhiliye Vekâleti Mahalli İdareler Umum Müdürlüğünün Türkiye’deki İllerin durumunu kapsayan eserinde yer alan Malatya ve İlçelerine dair bilgileri paylaşmaya devam ediyoruz. Bu bölümümüzde, o zamanki adıyla İsmetpaşa, şimdi ise Yeşilyurt olan Malatya’nın mevcut en büyük 2 ilçesinden birini ele alıyoruz. Eserin 693 numaralı sayfasında şu bilgiler yer alıyor:

            “Kasaba, 5042 nüfuslu ve 905 haneli olup Belediye bütçesi 3900 liradır. Cadde ve sokakların uzunluğu 8 kilometre olup tamamı kaldırımdır. Membaından kasabaya 10 kilometre mesafeden ve açıktan gelerek buradan da Malatya şehrine giden ve hususi muhasebe tarafından idare edilen büyük bir su vardır. Kasabanın ihtiyacı bu su ve diğer ve sair çeşmelerden temin edilmektedir. Yalnız çarşı çeşmesinin suyu 300 metro tulündekünk ile getirilmiştir. Diğerlerinin suları açıktan gelir. Bilumum binalarda su vardır.

            Kanalizasyon ve lağım yoktur. Tenvirat, elektrik ile şirket tarafından temin edilir. Temizlik işi, bir amele ve el arabası ile temin edilmektedir. Mezbaha, Belediye tarafından idare edilmektedir. Vasati olarak günde 4 keçi ve koyun ve kış mevsiminde de günde 1 sığır kesilir.

İtfaiye malzemesi olarak henüz bir şey alınmamıştır.

Kasaba dahilinde muhtelit (karma) 1 ilk mektep, 1 hamam, 161 mağaza ve dükkan, 8 gazino ve kahve, 1 han ve otel, 2 fırın; 4’ü suyla 1’i de elektrikle işleyen un değirmeni vardır.

Otomobil, araba ve hayvanla nakliyat yapılır. Pazar ve panayır yoktur. Eski eserler yoktur.

Bilumum sebze, kaysı, üzüm, elma, armut, ceviz, dut, şeftali ve sair meyveler yetişir. Kerestecilik, yerli fabrika ipliğinden mamul bez dokumacılık, reçberlik yerli işleri teşkil eder.”

Burada dikkatimizi çeken bir husus, bugün kirazıyla ünlü Yeşilyurt’ta o tarihte henüz öne çıkacak şekilde kirazın anılmaması hususudur. Yine bir başka husus; o tarihlerde pek rastlanmayan evlerde-binalarda içme suyu konusunda Yeşilyurt’un mesafe almış olmasıdır. Nitekim yukarıda verdiğimiz gibi “Bilumum binalarda su vardır” bilgisi aktarılmaktadır.

Diğer yandan Yeşilyurt Kent Konseyi İnternet Sitesinde yer alan bilgilere göre, İlçe Osmanlı döneminde Çırmıhtı Nahiyesi olarak 1909’da kurulmuş, Cumhuriyetten sonra Nahiyenin adı 1928’de İsmetpaşa olarak değiştirilmiştir.  1957 yılında dönemin İçişleri Bakanı Dr. Namık Gedik’in TBMM’ye verdiği teklifin kabulü ile İsmetpaşa Nahiyesi  İlçe düzeyine getirilerek adı da Yeşilyurt olarak değiştirilmiştir.

MERKEZ İLÇE DEĞİL İLÇE MERKEZLERİ

Günümüze gelindiğinde ise Yeşilyurt, Malatya’nın en büyük 2 ilçesinden biri konumuna gelmiştir. 12.11.2012 tarih ve 6360 Sayılı Büyükşehir Kanunu ile Malatya’nın Büyükşehir statüsüne kavuşmasıyla İlçelerin durumu yeniden düzenlenmiştir. Kanunla, köy ve beldeler mahalle olarak ilçelere bağlanmıştır. Yeşilyurt’un da ilçe sınırları ayrıca Battalgazi gibi genişletilmiş ve nüfus olarak da yüzölçümü olarak da devasa bir ilçe meydana gelmiştir. Hali hazır nüfusu 300 bin civarındadır.

Burada çokça yapılan bir yanlışa da dikkat çekmek isteriz. Malatya’nın İl statüsündeyken Merkez İlçesinin alanı olan mahalleler, Büyükşehir’le birlikte paylaştırılıp Battalgazi ve Yeşilyurt İlçe sınırlarına dahil edilmesi dolayısıyla olsa gerekki bu iki ilçe için Merkez İlçe tabiri kullanılmaktadır. Oysaki adı geçen Büyükşehir Kanunu baştan sona incelendiğinde Merkez İlçe tanımlamasının olmadığı görülecektir. Resmi olarak böyle bir tanımlama sözkonusu değildir.

Aynı Kanunun 2.Maddesinin 12.fıkrası şöyledir: “Malatya ilinde, ekli (9) sayılı listede belirtilen köyler ve belediyeler ile aynı listede yer alan Malatya Belediyesinin mahalleleri, Yeşilyurt ilçe sınırlarına dâhil edilerek Yeşilyurt Belediyesine katılmıştır. Yeşilyurt ilçesinin merkezi, Malatya Belediyesinden Yeşilyurt ilçesine katılan mahalleler olarak değiştirilmiştir.” Devamındaki 13.fıkra da Battalgazi İlçesi için Kanun ekindeki 10 sayılı listede belirtilen yerlerin eklenerek ilçe sınırlarının yeniden düzenlendiği ve yeni yerlerin ilçenin merkezi olduğu kaydedilmektedir. Yani bu iki ilçe sınırları genişletilerek büyütülmüş ancak yeni ilçe ihdası veya merkez ilçe kurulumu sözkonusu olmamıştır. Dolayısıyla Merkez İlçe tabirini kullanmak doğru değildir. Nitekim siyasi parti teşkilatları da merkez ilçe teşkilatlarını kaldırmış ve önceki mevcut ilçe teşkilatlarını gerek kadro olarak gerekse fiziki mekân olarak büyütüp güçlendirmek yoluna gitmişlerdir.

            Günümüzde, Yeşilyurt İlçesinin sahip olduğu potansiyel bakımından Malatya’nın çok önemli bir ilçesi olduğunu kaydetmiş olalım bu vesileyle. Zira, Organize Sanayi Bölgelerinin Yeşilyurt sınırlarında bulunması; suyuyla ünlü Malatyamızın en önemli içmesuyu kaynağı olan Kaptaj’ın İlçede olması, Gündüzbey gibi mesire, piknik alanlarına sahip bölgelerin ilçede olması, eski konakların bulunması dolayısıyla Yeşilyurt, tarihi ve turistik değerlere haiz, sanayi-ticaret potansiyeli yüksek şirin bir ilçe konumunda bulunmaktadır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner175

banner176