Merhabalar değerli dostlar,

Bu haftaki yazımızda burun tıkanıklığından kısaca bahsetmeye çalışacağız.

Burun yüzün orta kısmında yer alır. Öndeki iki delik, arkada genze açılarak ağızdan gelen yol ile birleşir. Burun içeride her iki tarafı birbirinden ayıran septum denilen üzeri mukoza/iç deri ile kaplı kıkırdak ve kemikten yapılmış bir duvar ile iki kompartımana ayrılır. Burnun her iki tarafında, önden arkaya doğru uzanan, zengin damarsal ağa sahip mukoza ile kaplı olan konka denilen burun etleri bulunur. Her tarafta birbirine paralel olan bu üçer konkakaviteyi/boşluğu üç açıklığa böler. Bu açıklıklara yüz ve kafa tabanında bulunan sinüs dediğimiz boşlukların kapıları açılır. Her iki taraftaki pasajlar, arkada genizde koana denilen birer geniş açıklık ile devam eder.

Burnun temel fonksiyonu solunuma katkıda bulunmaktır. Solunan havayı ısıtır, filtre ederek temizler ve nemlendirerek alt solunum yollarının mukozasını korur. Bunun dışında burun tavanında bulunan koku reseptörleri, solunum havasıyla buraya ulaşan koku partikülleri ile uyarılarak koku almamızı sağlar. Burun boşluğu ve sinüsler aynı zamanda sesin rezonansına/tınısına katkıda bulunurlar. Yeni doğan bebekler zorunlu olarak burun solunumu yaparlar. Uyku esnasında ve istirahat hâlinde genellikle burun solunumu yaparız. Burun pasajının açık olması bu nedenle çok önemlidir.

Burun tıkanıklığı, burundan hava geçişinde yetersizlik olmasıdır. Mekanik/anatomik/yapısal nedenlere, mukozal hastalıklara, kitle/tümörlere, travmaya veya hamilelik, ergenlik, regl, hipotiroidigibi endokrin/metabolikdeğişikliklere neden olan sebeplere bağlı olarak burun tıkanıklığı gelişebilir.

Mukozada ödem/şişlik, konjesyon/sıvı birikimi ve burun akıntısı sonucu pasajda daralma meydana gelebilir. Virüsler, bakteriler vemantarlarenfeksiyona sebep olarak ödem, akıntıya neden olabilir ve burun tıkanıklığı yapabilirler. Virüslerin neden olduğu enfeksiyonlardasemptomatik/yani ödemi,konjesyonu azaltıcı ilaçlar ve istirahat önerilirken, bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlarda antibiyotiklerinde kullanıldığı tedaviler uygulanmaktadır. Mantarlar ise boşluğu dolduran kitlesel enfeksiyonlar yapabildiği gibi mukozal hastalıklar da yapabilmektedir. Duruma göre ameliyat ve ilaç tedavileri kullanılmaktadır.

Rinitler yine mukozada ödem, konjesyon ve akıntıya neden olabilirler. Alerjik ve alerjik olmayan rinitler, vazomotor dediğimiz mukozanın otonomik sinirsel uyarım düzeninin bozulduğu durumlar, atrofikrinit gibi mukozal yapının bozulduğu durumlar, sadece mukozal neden olarak veya yapısal nedenlerle birlikte burun tıkanıklığına neden olabilirler.Rinitlerde ana tedavi yaklaşımı rinitin çeşidine ve sebebine göre değişir. Destek tedavisinde amaç, burun tıkanıklığı, akıntı ve kaşıntının azaltılarak burun fonksiyonlarının normale döndürülmesini sağlamaktır. Enfeksiyonlara bağlı gelişenrinitlerintedavisine yukarıda değinilmişti. Enfeksiyonlara bağlı olmayan rinitlerde, burun içine uygulanan ilaçlar ve ağızdan alınan ilaçlar ile semptomatik tedavi uygulanır. Yani hastalığı değil yol açtığı şikâyetleri ortadan kaldırmaya yönelik tedavilerle rahatlama sağlanır. Alerjinin derecesine göre ilaçtan aşı tedavisine kadar geniş bir yelpazede tedavi yaklaşımları mevcuttur. Sinirsel dengesizliğin suçlandığı vazomotorrinitte ve mukozal yapının/burun içi yapıların bozulduğu atrofikrinittte birçok ilaç ile birlikte bazı cerrahi uygulamalarda kullanılmaktadır.

Burun orta duvarındaki eğrilikler, kemik supur/çıkıntılar, kıkırdak çıkık/çıkıntıları ve geniz eti büyümeleri en sık karşılaşılan yapısal burun tıkanıklığı nedenleridir. Tıkanıklığın derecesine ve kişinin burun solunumunu ve dolayısıyla hayatını etkileme durumuna göre yapısal nedenler için geçerli tedavi şekli ameliyattır. Tıkanıklığı yapan nedenlere göre sadece septuma yapılan müdahalelerden, geniz eti ameliyatlarına ve tüm burun çatısına yapılan müdahalelere kadar değişik ameliyatlar yapılmaktadır.

Bunun dışında doğuştan gelen koanalatrezi dediğimiz burun boşluklarının genze açılma yerlerinde tek/çift taraflı, kısmı/tamamen tıkanıklık olabilir. Tedavisi cerrahidir. Çift taraflı olduğunda doğumda fark edilmesi hayat kurtarıcıdır.

Burun pasajındaki yapılardan ve sinüslerden kaynaklanan kitleler/tümörler de burun tıkanıklığı yapabilirler. Bunların tedavisi de kitlenin yerine ve cinsine göre seçilecek ameliyatlar ile yapılır.

Sağlıcakla kalın.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner177

banner178