Bu hafta köşeme kendi yaşanmışlıklarımdan anekdotlar taşıyacağım...

Hepinizin malumu A.Vuslat Televizyonumuzda her hafta yayınlanan yapımcılığını ve sunuculuğunu üstlendiğim ve fasılasız yaklaşık 10 yıldır tekrara düşmeden yayında olan Çarşı Çarşı Anadolu programından gözlemlerim bu haftanın konusu.

Yine mevzu gastronomi ve zengin Türk Mutfağı.Nerden başlayalım...Önce komşu ilimiz Adıyaman'a gidelim.

Adıyaman'da ilk dikkatimi çeken tescilli Adıyaman Çiğköftesi yapan işletmelerin oldukça fazla oluşu. İşyerinden içeri giriyorsunuz ,kule şeklinde yoğrulmuş çiğköfte sizi karşılıyor.

İster tabakta, ister dürüm olarak alabiliyorsunuz.En ilginci işyerinin bir köşesinde uzunca tekne içinde Lezzetini bol yeşillik ve limonla tamamlayan,kendin beğen kendin seç misali çiğ köftenin yanında ayran ya da şalgam içerek rayihasını ikiye katlayabilirsiniz.

Tabi şillik tatlısı Adıyamanlıların vazgeçilmez alışkanlığı Un ve sütle yapılan şillik tatlısı, krep gibi pişirildikten sonra hamuruna pekmez ve tereyağı ile hazırlanan şerbetin, fıstık ve cevizin eklenmesiyle de bambaşka bir boyuta ulaşıyor. Siz de bu nefis tadı mutlaka denemelisiniz.

Az kalsın unutuyordum. Besni Tavası Adıyaman'da oldukça rağbet görüyor. Kuzu eti, patlıcan, domates, biber, soğan ve sarımsak birleşiminden oluşan bu yöresel tat, sebzeler eşliğinde büyük tava ya da tepsilerde sunulan Adıyaman’ın en lezzetli ve doyurucu tatlarından.Bir fırında teneke üzerine dizilen parça et yanına domates ve biberle fırında piştikten sonra adına Teneke Kebabı denildiğine de şahit oldum.

Adıyaman'da sabah kahvaltısının vazgeçilmezi fırında kızaran acı Adıyaman Biberi,yanına sıcak ekmek ,kaymak,pekmez ve çok ilginçtir ayranla yapılan geleneksel kahvaltı. Adıyaman’da kahvaltı belki de günün en önemli öğünüdür. Kent ve kırsaldaki kahvaltı öğününde hemen hemen aynı tür besinler tüketilmektedir. Ancak, tüketilen gıdalar mevsimlere göre farklılık göstermektedir.

Kış aylarında kurutulmuş sebzelerden yapılan kızartma, pekmez, tahin, Adıyaman Peyniri, zeytin; yazın dövmeç, pide, ayran, peynir, zeytin, pekmez tüketilmektedir. Ancak bölgenin yaz aylarında ki karakteristik kahvaltı besinleri fırında közlenmiş biber, domates ve patlıcandır.

Adıyaman'da çok enteresan bulduğum  Kasap Zeynal'i anlatmadan geçemiyeceğim.Kasap Dükkanı iki bölümden oluşuyor.İlk bölüm her çeşit etin satıldığı et reyonunun olduğu bölüm.

Diğer bölümde uzunca bir tezgah.İçinde irili ufaklı envai çeşit yöresel et  yemekleri tepsiler halinde dizilmiş vaziyette.Siz beğeniyorsunuz aynı anda fırında pişmişi fazla yüksek olmayan masanıza geliyor.Sıcak ekmekle ama çatal,kaşık olmadan bandırarak iştahla yiyorsunuz.

Tezgahın diğer ucunda iki bölmeden oluşan kısmı var.Birinde acısız Yöresel Adıyaman Lahmacun içi,diğerinde acılı olanı.Kilo ile satılıyor.Poşetin içine konulup direk fırına verilerek lahmacun hazırlanmış oluyor.Oldukça pratik bir çözüm.

Sırada en çok irtibatta olduğumuz komşu ilimiz Elazığ var.

Yemeklerinin zengin çeşniliğinin yanı sıra kendine özgü yemek kültürüne sahip olan Elazığ mutfağında aç kalmak nerdeyse imkansız. Alışılmış üç öğünün dışında, kuşluk ve özellikle de yatsılık denen ara öğünleri bulunur. Bu öğünlerin olmazsa olmaz kendine has lezzetleri de var tabii. Mesela orcik, ceviz, pestil ve meyveler...

Elazığ mutfağının en beğenilen lezzetlerinden biridir Gömbe (kömbe). Kulak memesi kıvamında, genellikle kepekli undan hazırlanan yufka arasında cevizli, kıymalı bir harç bulunur. Bir kat yufka, bir kat harç... Böyle yufka bitene kadar devam eder işlem. İsteğe bağlı etlisi de olur fakat kıymalısı pek meşhurdur.

Elazığ'da bir başka lezzet Sırın. Oklavayla incecik açılan yufkalar şerit halinde kesilir ve rulo şeklini alarak fırında pişer. Üzerine sarımsaklı yoğurt ve yağlı sosu da eklenir. Basit gibi gözüken ama oldukça doyurucu bir lezzettir.

Hani kırk yıl hatırı var derler ya...Türk Kahvesinden bahsediyorum Bu Elazığ'da karşımıza Çedene Kahvesi olarak çıkıyor.

Görünüş ve yapılış olarak Türk Kahvesine benzeyen ama tadının daha farklı olduğu bir çeşit kahve. Çok lezzetlidir ve kokusu çok güzeldir.Elazığ'da çok tüketilir.

günümüzde üretilenleri pekmez kıvamındadır.

Eskiler ise çedene (menegiç) ağaçlarından topladıkları meyveleri kurutup ezip, kavurup toz kahve haline getirip öyle kullanırlarmış.

Ayrıca bu çedene (menegiç) ağacının meyvesinden yaşken yemek de çok zevklidir.Ekşimtrak bi tadı vardır.

Elazığın bir başka yöresel lezzeti Harput Köftesi.Malatyalıların sıkma(yöresel tabirle sığma) köftesine oldukça benzer.

Yağsız kıyma, ince bulgur ve reyhanın başta olduğu baharat ailesi ile hazırlanan köftelerin salçalı sosla harmanlandığı leziz mi leziz, yöresel bir ana yemek Harput köftesi.

Bir de Anadolunun değişik yörelerinde köme,kedi bacağı,sucuk diye adlandırılan Ama Elazığda ismi orcik olan geleneksel tat.

İncecik bir ipe geçirilen ceviz içleri yoğun kıvamlı pekmezle buluşturulur.Sonrası tadına doyum olmayan bir lezzet ortaya çıkar.

Bu haftalık bu kadar. Haftaya Çarşı Çarşı Anadolu gözlemlerinde buluşmak üzere.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner202

banner199