‘Kafein’ ismi ve hangi besinlerde bulunduğu artık hepimizin sık kullandığı ve bildiği bir maddedir. Peki, faydalarını veya zararlarını doğru biliyor muyuz? Açıkçası zararları bir yana faydalarını ve tüketim miktarını bilmemekteyiz. Bu nedenle bu konunun küçük detayları hakkında bilgi vermek istedim. Baştan başlayacak olursak kafein, dünyada en yaygın kullanan kimyasal bir maddedir. Kafeine ait ilk bilgiler M.Ö. 2700’lü yıllarda Çin’de yaprakları kaynatılarak içilen çay ile başlamış, 1500’lü yılların başında çikolata üretilmesi, 1880’li yıllarda ise gazlı içeceklere eklenmesi ile günümüzdeki tüketilen şeklini almıştır. Uzun yıllar sonra kahve çekirdeğinden ve siyah çaydan ayrıştırılan maddenin tamamen aynı olduğu bulunmuştur. Yani, kahvede ve çayda buna yeşil çayda dâhil kafein bulunmaktadır. Bulunan miktarlar ise hemen hemen birbirine çok yakındır. Zamanla, tat verici özelliğinden dolayı birçok yiyecek ve içeceğe eklenen kafein beslenmenin önemli bir parçası haline gelmiştir. Dünya üzerinde yaklaşık 63 bitki çeşidinin yapraklarında ve meyve tohumlarında kafein bulunmaktadır. En önemlileri; kahve fasulyesi, çay yaprağı, kakao tohumu ve kola meyvesidir. Öncelikle kafeinin en bilinen özelliği zararlarından bahsetmek isterim. Tabii ki de ‘bu saatte içmeyeyim, uykum kaçar’ dediğimiz kahve veya çaydan başlamak gerekirse, sizi uyutmayan o madde evet kafeindir ancak her bireyde gösterdiği etki de farklı olmaktadır. Aynı zamanda uykumuzu açması, yorgunluğumuzu alması içinde tam tersi tüketim gerçekleştiririz. Şunu söylemem gerekir ki aslında zararlı bir etki gösterebilmesi için aşırı tüketiminin yapılması gerekir. ‘Her şeyin fazlası zarar’ diye boşuna söylenmediğini bir kez daha görmüş oluyoruz. Aşırı tüketimi, vücutta vitamin ve minerallerin emilimini azaltır. Diüretik bir madde olduğu için, sık idrara çıkartır, kalsiyum deposunu olumsuz etkiler. Bu nedenle kadınlarda kemik erimesi riskini arttırır. Mide yanması, reflü gibi sorunlara sebep olabilir. Gebelik ve emzikli dönemde tüketimine çok dikkat edilmesi gerekir. Peki, zararının çok olduğunu düşündüğümüz ama aslında önemli noktalarını kaçırdığımız kafeinin faydaları nelerdir? Birçok dokuya ulaşabilen bir madde olduğu için, olması gereken miktarda tüketildiğinde, fiziksel ve zihinsel yorgunluğunu hafifletmekte, uyanıklık ve dikkatlilik sağlamakta, zihinsel ve idrak kapasitesini arttırmaktadır. Özellikle sporcular için kas koordinasyonunu ve gücü arttırmaktadır. Depresyon zamanlarında tüketilmesi, sinirsel bitkinliği hafifletmekte, sakinleştirici bir etki yaratmaktadır. Bağırsak yumuşatıcı etkisi,saç dökülmesini engellenmesi, safra taşı oluşumunun azaltması, Parkinson hastalığı riskinde azalma sağlaması, solunum yollarını rahatlatması, astım krizlerini azaltması kanıtlanmış faydalarındandır. Hepimizi yakından ilgilendirecek en tatlı faydası ise metabolizmayı hızlandırmasıdır. Aynı zamanda yağ yakımını hızlandırmakta ve iştah kontrolü sağlamada yardımcı olmaktadır. Bu nedenle obezite ile müthiş bir ilişkisi vardır. Kısaca kafein bulunan besinlere değinirsek; siyah çay, yeşil çay, soğuk çay(icetea), kahve çeşitleri, kola ve kolalı ürünler, kakao ve kakaolu ürünler, bitter çikolata, sütlü çikolata, çikolatalı gofret, çikolatalı ve kakaolu dondurma, çikolatalı süt, sıcak çikolata, enerji içeceklerinde bulunmaktadır. Ayrıca, bazı uyarıcı ilaç ve ağrı kesicilerde de bulunmaktadır. Biz zararlarını kafamıza kazımışken onları biraz kenara süpürelim ve sağlık açısından ne kadar faydalı olduğunu çizelim. Elbette ki her besinde olduğu gibi kafeinin de faydalarından yararlanabilmek için miktarlı tüketimine dikkat etmemiz gerekiyor. Sözün bittiği noktada ‘fazlası zarar ise doğru tüketim ile vücuduma değer katabilirim.’ diyerek sözü uçuralım, sağlığımıza bir ömür doğru besinleri yazalım.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.