Yaptığımız araştırmalarda, Malatya Belediyesi’nin, 2.Abdulhamit döneminde çıkarılan 5 Ekim 1877 tarihli Dersaadet ve Vilâyet Belediye Kanunu ile kurulduğu anlaşılmaktadır. Tarihçiler, bu kanunla Osmanlı Ülkesi İl ve kaza merkezlerinde kurulan belediyelerin idarî bir varlık olmaktan da ötede bir hükmî şahsiyet kazanmış olduğunu belirtmektedirler. Bu dönemde ortaya konan belediye statü ve uygulaması sonraki dönemlere de damgasını vuracaktı.
1930 yılına kadar belediyelere şehrin emaneti anlamında “Şehremâneti” ve belediye başkanına da şehrin emini anlamında “Şehremini” denilmekteydi.

Cumhuriyet dönemine gelindiğinde, 3 Nisan 1930'da çıkarılan belediye kanunu ile şehremini isim ve unvanı ile şehremânetleri kaldırılarak bütün teşkilâtların adı belediye olduğu gibi belediye meclisi vb. unvanlar da bütünüyle genelleştirildi. 
Osmanlı dönemi Malatya Belediye Reislerinden Mehmet Münir Efendi ile Hacı Mehmed Efendi isimlerini arşivlerden görebiliyoruz. 

O dönemlerde Malatya, Diyarbakır vilayetine bağlı bir sancak idi. Bu dönemde, Malatya sancağının kazaları; Merkez Kazası, Akçadağ, Besni, Hısn-ı Mansur(Adıyaman) ve Kahta idi. Arapgir Kazası ise Mamuretül Aziz'e bağlı idi. Sonraki yıllarda Akçadağ’a bağlı Hekimhan da kaza statüsüne alınarak Hekimhan Belediyesinin kurulmasına ferman verilmiştir. 

1892 yılındaki Devlet Salnamesi, Malatya sancağının Diyarbakır vilayetinden alınarak, Mamuret-ül Aziz vilayetine verildiğini belirtmektedir. Bu dönemde, Malatya sancağının kazaları, 1877 yılındaki durumlarını muhafaza etmekte idi. Malatya Sancağının 1891 yılında 5 kazası, 9 nahiyesi ve toplam 1240 köyü olduğu kayıtlarda mevcuttur.

1918 yılında Malatya sancağı, 1892 yılındaki durumunu korudu. Bugün Malatya'ya bağlı olan Darende kazası ise 1867 yılından sonra Sivas Merkez Sancağı'na bağlıydı. Osmanlı döneminin sonunda Müstakil Mutasarrıflık olan Malatya bu durumunu 1924 yılına kadar sürdürmüştür.  

1881-1893 yılları arasında Malatya Merkez Kazası'nın 133 bin 244 kişi nüfusu vardı. Cuinet 1892 yılında Malatya sancağının toplam nüfusunun 216 bin 280 olduğunu belirtmektedir.
Malatya, Cumhuriyetle birlikte (20 Nisan 1924 Anayasası 89. maddesi ile ) il olmuştur. Ve İl Belediyesinin ilk başkanlığını da Hasan Bey (Hasan Derinkök) yapmıştır. 1924’te göreve gelip 4 yıl bu görevi yerine getiren Hasan Bey’in adı halen Malatya’nın meşhur caddelerinden biri olan ve Malatya Lisesi önünden başlayıp Fahri Kayahan Bulvarına kadar olan caddeye verilerek yaşatılmaktadır. HasanBey adında meşhur bir kayısı çeşidi de mevcuttur. Bu kayısı türünün, Hasan Bey’in bahçesinde yetişmesinden dolayı bu isimlendirmenin yapıldığı aktarılmaktadır.

Daha sonra 1928-1930 yılları arasında İbrahim İpekçi; 1930-1934 yılları arasında M.Naim Karaköylü; 1934-1939 arasında Tevfik Temelli; 1939-1942 yılları arasında Cafer Özelçi; 1942-1943’te Şefik Tugay; 1943-1946 yılları arasında Hikmet Fırat; 1946-1950 arasında Sait Fırat; 1951-1957 yılları arasında Nurettin Akyurt; 1957-1960 arasında Avni Gebeş ve 21.11.1963 ile 11.10.1971 tarihleri arasında da Turgut Temelli belediye başkanlığı yapmıştır. 
Eski belediye başkanları arasında Tevfik Temelli ile Turgut Temelli’nin aynı aileden olduğu ve 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün akrabaları olduğu bilinmektedir. Şöyle ki; Tevfik Temelli, İsmet İnönü’nün amcasının oğlu, Turgut Temelli de Tevfik Temelli’nin oğludur.

 1971 ile 1973 yılları arasında ve 1982-1983 yıllarında olmak üzere iki dönem Mehmet Kırçuvaloğlu belediye başkanlığı yaptı. Diğer yıllarda belediye başkanlığına seçilenler sırasıyla şöyle:
A.Nuri Nebioğlu (3.12.1973-11.12.1977)
H.Hamit Fendoğlu (11.12.1977-17.04.1978)
Naci Şavata –( Nasıp/Atama ile )- (18.04.1978-07.12.1979)
İbrahim Fendoğlu (12.02.1980-22.09.1980)
E.Seyhan Semercioğlu (25.03.1984-25.03.1989)
A.Münir Erkal (23.03.1989-18.04.1999)
M.Yaşar Çerçi (18.04.1999-28.03.2004)
H.Cemal Akın (28.03.2004-29.03.2009)
Ahmet Çakır (29.03.2009- Devam ediyor)

Bilindiği gibi 30 Mart 2014 yerel seçimleri ile birlikte Büyükşehir statüsü kazanan Malatya’nın mevcut Belediye Başkanı Ahmet Çakır, AK Parti’den yeniden seçilerek Malatya’nın ilk Büyükşehir Belediye Başkanı olmuştur.
 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner156

banner155