20.Yüzyılda medya sektörünün endüstriyel olarak yükselişi ve ekonomik yapı içerisinde önemli bir konuma gelmesi, iletişim ekonomisine yakından bakmayı zorunlu hale getirmiştir. Medya alanında üretimin nasıl gerçekleşeceği ve ürünlerin izleyicilere, okuyuculara, dinleyicilere, yani tüketicilere nasıl ulaştığı ve izleyicilerin bilinçleri, davranışları ve gündelik pratikleri üzerinde ne gibi bir etkide bulunduğu konusu ekonomi politik incelemelerin alanını oluşturur. Bu bağlamda eleştirel ekonomi politik de medyanın üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini bir bütünlük içerisinde geniş ekonomik ve sosyal süreçle ilişkilendirilerek anlamak ve açıklamak, hem de bunu insancıl değerler ölçüsünde yeniden yapılandırmak üzere odaklanır.  Eleştirel ekonomi politik yaklaşımla medyayı analiz eden çalışmaların çoğu Marksist çerçeveye dayanır (Bulut, 2009: 8).

Eleştirel ekonomi politik yaklaşıma göre toplumsal bilinç bireyler tarafından değil yönetici sınıf tarafından oluşturulmaktadır. Bireylerin kendi istek ve arzularıyla toplum içerisinde birlikte yaşamaya, razı oldukları toplumsal uzlaşma ortamında yer aldıklarını söyleyen pozitivist sosyal bilimcilerin tersine eleştirel ekonomi politikçiler toplumda güç kimdeyse toplumsal bilinç de onun istek ve arzuları doğrultusunda biçimlenir. Toplumsal uzlaşma, sistemin dengede olması, bireylerin içerisinde bulundukları durumdan hoşnut olarak düzene uyum sağlamaları her şeyden önce güç ve sahiplerinin rahatı açısından önemlidir. Bu nedenle de yönetici sınıf elindeki tüm olanakları kullanarak toplumu ve sistemi dengede tutmaya çalışır (Güngör, 2011: 119).

Eleştirel ekonomi politik ana akım ekonomi biliminden başlıca dört bakımdan farklılık gösterir. İlki bütüncüldür. İkincisi tarihseldir. Üçüncüsü, merkezi olarak kapitalist teşebbüs ve devlet müdahalesi arasındaki dengeyle ilgilenir. Sonuncusu ve belki de en önemlisi, adalet, eşitlik ve kamu yazarı gibi temel ahlaki sorunlarla ilgilenebilmek için verimlilik gibi teknik konuların ötesine gider (İrvan, 2014: 53)

Kaynakça:

Sermayenin Medyası, Medyanın Sermayesi - Selda Bulut

İletişim Kuramlar Yaklaşımlar - Nazife Güngör

Medya-Kültür-Siyaset - Süleyman İrvan

               

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.