Bu en çok merak edilen ve sıkça karıştırılan bir konudur. Psikiyatristler tıp fakültesi mezunu olup tıp fakültesinden sonra dört yıl uzmanlık eğitimi alırlar bu esnada psikopatoloji ile birlikte psikoterapi eğitimide alırlar ve ruhsal belirtilerle giden tıbbi hastalıkları da yakından öğrenirler. Psikologlar psikoloji mezunudur. Psikologlar psikopatoloji ve ruhsal belirtilerle giden tıbbi hastalıkları bilmezler. Bu manada psikiyatrist ile psikolog arasında en az 6 yıllık bir eğitim farkı vardır. Psikologlardan klinik psikolog olanlar hasta terapisine yetkilidir. Ancak ülkemizde kanuni boşluk olduğu için herhangi bir terapi eğitimi almış herkes danışmanlık hizmeti vermektedir. Bu nedenle danışırken veya tedavi olurken öncelikle bir psikiyatriste gitmek en doğru yaklaşım olacaktır.

Psikoterapi Nedir?

Psikoterapi dendiğinde birçok kişinin zihninde bir divana uzanıp, çocukluğunuzu anlattığınız ya da terapistin size akıl verdiği bir tablo canlanmaktadır. Gerçekte psikoterapi nedir, ne değildir? Psikoterapi, gerekli eğitimleri almış bir uzman eşliğinde duygularınızı, düşüncelerinizi, kendiniz ve diğerleriyle ilgili inançlarınızı, kişisel yaşantılarınızı güvenli bir biçimde araştırıp keşfetme sürecidir. Özetle bu konuda eğitimli biriyle yapılan konuşma tedavisidir.

Psikoterapi size, yaşadığınız zorluklar ya da sıkıntılarla ilgili iç görü kazandırmayı, düşünce ve davranışlarınızda değişiklikler meydana getirmek için motivazsyonunuzu arttırmayı ve bu değişiklikler için uygun yollar bulmanıza yardımcı olmayı amaçlar.

Psikoterapiyi arkadaş ile dertleşmekten ayıran özellikler nelerdir?

Terapist ile danışan arasındaki ilişki, profesyonel, danışan odaklı, etik kurallara bağlı ve tedavi edici bir ilişkidir. Terapist, sizi eleştirmez, yorum yapmaz, öğüt vermez. Sizin kendi özelliklerinizin farkına varmanıza yardımcı olur; hedeflenen değişimi gerçekleştirebilmeniz için işbirliği içinde çalışır, bilgi ve deneyimini kullanarak değişimi mümkün kılar. Yani gideceğiniz yere doğru yapılan yolculukta size rehberlik yapar ve eşlik eder.

Psikoterapi ne zaman gereklidir?

Depresyon, kaygı bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk (takıntılar), panik bozukluk, fobiler, travma, çoğul kişilik… gibi psikiyatrik sorunlarda, tüm dünya çeşitli psikoterapi yöntemlerini kullanmaktadır.

Ayrıca;

  • Devam eden, yoğun mutsuzluk, çaresizlik ve umutsuzluk duyguları yaşıyorsanız
  • İntihar düşünceleriniz varsa
  • İş performansınızla ilgili kaygı yaşıyorsanız
  • Yaşadığınız duygusal zorluklar, kaygı ve korkularınız yaşamınızı olumsuz etkiliyorsa
  • Davranışlarınız kendinize ya da diğerlerine zarar vermeye başladıysa (madde ya da aşırı alkol kullanımı varsa, agresif hale geldiyseniz…)
  • Yaşadığınız duygusal zorluklar nedeniyle aileniz ya da yakınlarınızla karşı karşıya kalıyorsanız 

psikoterapi için başvurmanız önerilir.

Psikoterapi Kimler Tarafından Uygulanır?

Psikoterapi psikiyatrist ya da bu alanda çalışan eğitimi almış klinik psikologlar tarafından uygulanabilir. Günümüzde psikoterapi dendiğinde farklı meslek gruplarından ya da uygulamalardan da bahsedilmektedir (Yaşam koçluğu, danışmanlık…). Fakat psikiyatrist ( yada klinik psikolog ) uzun ve derinlemesine bir eğitim sürecinden geçtiği için danışanlarına ya da hastalarına daha geniş yelpazede ve gerçek manada yardım edebilmektedir.  Psikoterapi bu noktada  “danışmanlık”tan ayrılmaktadır.

Terapi Sırasında Sizi Neler Bekliyor?

İlk seansta, terapist sizi tanımaya ve geliş nedenizi anlamaya çalışır. Çeşitli sorular sorarak ve testler kullanarak sizinle ilgili bilgi edinir. Bu bilgiler ışığında bir tedavi planı oluşturur.

Her birey birbirinden farklı olduğu için sonraki seansların içeriği de kişiye göre değişecektir. Psikoterapistiniz duygularınızı, deneyimlerinizi paylaşmanız ve keşfetmeniz için sizi teşvik edecektir. Uzmanın eğitimine ve bağlı olduğu kurama göre uyguladığı teknikler de farklılık gösterecektir.

Psikoterapi ne kadar sürer?

Terapiye başlarken getirdiğiniz sorunlara, kullanılan terapi yöntemine göre görüşme süresi ve sıklığı değişecektir. İlk görüşmede size özel bir tedavi programı belirlenecektir.

Sık Kullanılan Terapi Yöntemleri Nelerdir?

Bilişsel Davranışçı Terapi:

Sağlıksız ve olumsuz düşüncelerimizin duygu ve davranışlarımıza olan etkilerine odaklanır. Sistemli bir şekilde bu düşünceleri gözden geçirip yerlerine sağlıklı ve olumlu olanları koymayı hedefler. Kendine güven, atılganlık gibi beceri kazandırmaya yönelik çalışmalar da yapılır. Uygulamalar sırasında nefes egzersizleri ve duygu tekniklerinden yararlanılır. Danışanın ve terapistin aktif olduğu bu yöntemde ev ödevleri önemli yer tutar. Problem odaklı ve kısa süreli bir yaklaşımdır.

Aile ve Çift Terapisi:

Aile bireylerinin ve çiftlerin birbirleriyle etkileşimlerinin anlaşılmasına, bunlarla ilgili sorunların çözümüne ve sağlıklı iletişime geçilmesine odaklanmaktadır.

EMDR ( Göz Hareketleri İle Duyarsızlaştırma ve yeniden yapılandırma) Terapisi:

Travmatik anıların ( deprem, taciz, tecavüz, kaza vb.) iyileştirilmesinde en etkili yöntemdir. Beynin her iki yarım küresinin aynı anda uyarılması esasına dayalı terapi yöntemidir. Bununla birlikte farklı problemlerdede kullanılabilmektedir.

Farmakoterapi:

Psikopatolojiyi ve ruhsal belirtilerle ortaya çıkabilen tıbbi hastalıkları ve farmakolojiyi (ilaç bilimi) bilen Ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları (Psikiyatrisler) tarafından  uygulanabilir. Tıp fakültesini bitirmemiş olan psikolog ya da danışmanların bu konuda yetkisi ve bilgisi yoktur.

Dinamik psikoterapiler ve Kişiler arası ilişkiler terapisi (KİPT) de kullanılan yöntemler arasındadır.

Doç.Dr.Hakan BALIBEY

drhakan@ankapsikiyatri.com

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.