İbni Abbas şöyle demiştir: “Resulullah (sas) hem oruçluyu (işlediği) faydasız fiillerden ve (söylediği) kötü sözlerden temizlemek hem de fakirlere gıda temin etmek üzere fıtır zekâtını farz kıldı. Artık kim bunu bayram namazından önce öderse, o makbul bir zekâttır. Kim de bunu bayram namazından sonra öderse o sadakalardan bir sadakadır” (Ebu Davut Zekat 18)

                İslam insan hayatını düzenleyen birçok esaslar getirmiştir. Bunların en önemlisi insanlar arasında karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma kültürünü yerleştirmeye yönelik getirdiği hükümlerdir. Zekat ve sadaka toplumun farklı kesimleri arasında köprü kuran, fertler arası duygusal gerilimi engelleyen, sosyal barış ve huzuru temin eden çok önemli bir dini yükümlülüktür. Bu bakımdan dilimize fitre olarak yerleşen fıtır sadakasının Ramazan bayramı öncesinde yerine getirilmesi istenen mali bir ibadet olması manidardır.

            Fıtır sadakası “fıtrat kelimesinden neşet etmiştir. Fıtrat kelimesinin ise iki manası vardır. Birincisi; fıtır “oruç bozma” ve “ramazanın sona ermesi” anlamlarında kullanıldığı için bu sadakaya fıtır sadakası denmektedir. İkincisi; fıtrat kişinin tabiatı ve özünü ifade eder. dolayısıyla  “can veya baş sadakası” anlamında kullanıldığı için bu isim verilmiştir. Bu bakımdan fıtır sadakası kişinin hem kendi hem de velayeti altındaki kişilerin canını bağışladığı için Allaha karşı bir şükran borcunu ifade etmektedir. Bu sadaka hadis kaynaklarımızda daha çok “ fıtır sadakası” (Buhari Zekat 77), “fıtır zekatı” (Buhari zekat 70), “oruç zekatı” (Nesai Zekat 36) ve “ramazan sadakası” ( Buhari, Bedul Vahiy 1) şeklinde geçmektedir.

            Fıtır sadakasının yıllık oluşu ramazan ayı gibi insanların ibadete yoğunlaştığı ruhani hayata daha da özen gösterdiği bir zamanda ödenmesi son derece anlamlıdır. Fıtır sadakası gündüzü oruç gecesi namazla geçirilen bir ayın bereketidir. Oruç ile bedenini arındıran Müslüman fıtır sadakası ile bayrama erişmenin şükrünü eda eder. İbni Abbaastan rivayet edilen bir hadis hem fıtır sadakasının hikmeti hem de ne zaman ödeneceği konusunda bizleri aydınlatır: “Resulullah (sas) hem oruçluyu (işlediği) faydasız fiillerden ve (söylediği) kötü sözlerden temizlemek hemde fakirlere gıda temin etmek üzere fıtır zekatını farz kıldı. Artık kim bunu bayram namazından önce öderse, o makbul bir zekattır. Kim de bunu bayram namazından sonra öderse o sadakalardan bir sadakadır” (Ebu Davut Zekat 18)

            Fıtır sadakalarının bayramdan önce verilmesi istenmektedir. Böylece fakir Müslümanların yiyecek ve içecek gibi bayram ihtiyaçları giderilmiş ve onlara bayram sevinci tattırılmış olacaktır. Fakirler bu sayede bayrama hazırlıklı girecek, bayramda kendilerini fakir ve yalnız hissetmeyeceklerdir. Abdullah b. Ömer Allah resulünün (sas) ashabına fıtır sadakasından yedirmedikçe Ramazan bayramı namazına çıkmadığını nakletmektedir.(İbni Mace Siyam 44)

            Fıtır sadakasının hangi mallardan verileceği ilmihal kitaplarında ayrıntılarıyla anlatılır. kısaca ifade etmek gerekirse fıtır sadakası temel gıda maddelerinden veya onu karşılayan parayla verlir. Hangisi fakirin yararına ise onu tercih etmek en uygundur.

            Bir fitre yalnız bir fakire verilir, ikiye bölünmez. Bir fakire birden fazla fitre verilebilir. Fitre niyet edilerek verilir. Ancak bunun fitre olduğunu fakire söylemek gerekmez. İçinden niyet etmesi yeterlidir.

            Her sene Diyanet İşleri Başkanlığının açıkladığı fitre miktarının en azı bu sene 16 tl dir. Bu miktarın az olduğu konusundaki bir takım yorumlar ihtiyatla karşılanmalıdır. Bu miktar az nüfuslu aileler için düşük bir miktar olsada kalabalık ailelerin bu ibadeti yerine getirmede sıkıntı yaşayacağı unutulmamalıdır. Diğer yandan bu miktarın zengin ailler tarafından kendi hayat standartları ölçüsünde artırmalarının elzem olduğunu ifade etmek gerekir. Nitekim Kuranı Kerimde Yemin kefaretini belirleyen ayette “ Ailenize yedirdiğiniz yemeğin orta hallisinden 10 fakire yedirmek”(Maide 5/89) şeklinde bir ölçü sunulmuştur. Unutulmamalıdır ki hedef Allahın rızası ve insanların yararıdır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner177

banner178