Sosyal medya, bireylerin topluluk haline gelebilmesine ve sosyalleşmesine ortamhazırlayan ve oluşturulan tüm içerikler için hızlı geribildirim elde edilebilen, insanların ve kitlelerin birbirini etkileyebildiği, çok yönlü ve teknolojik bir iletişim ve etkileşim alanıdır.Gelişen toplumumuzda sosyal medya kullanımı gün geçtikçe yaygınlaştığını görmekteyiz.İnsanlar sosyal ağları kullanırken çeşitli benlik sunumlarıyla ortaya çıkmaktadır. Sosyal ağlardaki çeşitli platformlar ile birbirlerini takip ederek haberdar olmakta ve benliklerinin sunabilmektedirler. Bu sosyal ağlarda kişiler isterlerse yüz yüze ortamlarda sergilemiş oldukları yönlerini keşfedip sunabilir ya da isterlerse aslında sahip olmadıkları özelliklere sahipmiş gibi kendilerini tanıtıp sosyal ağları başkalarını kandırmak için kullanabilmektedirler.

Benlik algısı, bireyin kendisi ile ilgili algılarının bütünüdür. Bireyin kendinitanımlayıcı özellikleri, eksiklikleri, kapasitesi, limitleri ve değerlerin tümüdür (Hamachek, 1981). Başka bir ifade ile kişinin kendisini nasıl gördüğüdür (Ferrer ve Fugate, 2003). Purkey(1988)’e göre, kişinin kendi ile ilgili doğru olarak kabul ettiği inançları, tutumları ve fikirleridir. Başka bir tanımda ise, benlik algısı, bireyin yaşamı boyunca edindiği deneyimleri, çevresel faktörler ve kişiliği etkileyen etmenler ile bunlara bağlı olarak kişinin kendisine karşı geliştirdiği olumlu ve olumsuz yargıların tümü olarak nitelendirilmektedir (Demoulin, 1999, s. 13). Benlik algısı üzerine ilk araştırmalarda, bireyin kendisine ilişkin tüm algı ve değerlendirmelerini içeren “gerçek benlik algısı” kavramının incelendiği görülmektedir (Grubbve Grathwohl, 1967; Birdwell, 1968). Ancak zamanla, tüketicilerin satın alma davranışlarında her zaman gerçek benlik algısının etkisi olmayacağı düşüncesi gelişmiş ve ideal benlik algısı, sosyal benlik algısı ve ideal sosyal benlik algısı şeklinde üç boyut daha ortaya çıkmıştır.

Sosyal medyada gezerken çeşitli profilde insanlara denk gelmekteyiz. İlk aklıma gelen kişiler acaba kendilerini gizlemektedirler mi?  Yapılan araştırmalar genellikle asıl benlikleriyle devam edip daha sonra sahte benliklerine geçtiği üzerine sonuçlar mevcuttur. Bazı platformlarda sahte benliklerine izin verilmeyen kurallar da görülmektedir. Kişiyi takip eden yakın arkadaşları veya akrabaları kişinin aslında olmayan yönlerine itiraz edebildikleri ve kişiyi gerçekliğe davet ettiğini görebilmekteyiz. Kişi bir fotoğraf paylaşımında bulunduğu çok seçici olmak ve paylaşmadan önce düzenlemelerde bulunması suretiyle dolaylı da olsa sahte benlik sunumu yapmaktadır. Kişinin benlik sunumlarıyla alakalı ise, üç farklı şekilde sunduklarından bahsetmek isterim. Kandırma amaçlı sahte benlik, keşfetme amaçlı sahte benlik, başkalarını etkileme sahte benlik.

Kişilerin keşfetme amaçlı sahte benliğini kullanması, kendisinin farklı yönlerini daha iyi tanıması amacıyla bir problem olarak gözükmezken, kandırma amaçlı ve başkalarını etkileme amaçlı sahte benliğini kullanması psikolojik problemlerin olduğunu gösterebilir.  Dolayısıyla toplumun her kesiminden kişilerin sosyal medyayı kullanırken toplumsal normal çizgisinde ve gerçekçi benlik sunumlarıyla paylaşımlar yapması daha sağlıklı olacağını düşünmekteyim.

Uzman Psikolog M.Enes İMERT

enesimert@ankapsikiyatri.com

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.